Slechter schroot: wat de mix met de bekleding doet

De branchevereniging Aluminium Deutschland heeft voor het eerste kwartaal van 2026 gemeld wat veel omsmelters dagelijks ervaren: de recyclingproductie daalde met drie procent, de omsmelters verloren vier procent, en 85 procent van de bedrijven meldt schrootgebrek. Tegelijk ontstaan in Gelsenkirchen, Hamm en Neuss nieuwe recyclinginstallaties, omdat de grenscorrectie CBAM sinds januari secundair aluminium bevoordeelt ten opzichte van import. Meer ovens willen hetzelfde schroot. Wie het nodig heeft, neemt wat de markt biedt — en dat is vaak niet het schroot waarvoor de bekleding is ontworpen.

Wat er in het slechtere schroot zit

Sorteerzuiver, droog, blank schroot is de uitzondering geworden. Wat in plaats daarvan komt, heeft vier eigenschappen die in de oven elk op zich hun werk doen: coatings en kunststofaandelen, dus lak, folie, afdichtingen en composieten; vocht uit opslag in de open lucht en uit koelsmeermiddelen; meer fijne fractie door spanen en shredderfracties; en meer vreemd metaal, vooral ijzer en magnesium. Geen van deze eigenschappen is nieuw. Nieuw is dat ze samen en blijvend komen.

Korund groeit waar zuurstof en beweging samenkomen

Organisch materiaal verbrandt in de ovenruimte en verhoogt de oxidatie van de smelt. Meer oxide betekent meer dross, en dross wordt afgeschept — met gereedschap, langs de wand. Op de badlijn en op de helling vormt zich korund dat in voegen en poriën van de bekleding groeit, stenen optilt en bij het afscheppen stuk voor stuk bekleding meeneemt. Wie vandaag meer dross afschept dan een jaar geleden, heeft ook meer aanval op de badlijn dan een jaar geleden, zelfs als de oventemperatuur dezelfde is gebleven.

Zout en chloor in de voeg

Verontreinigd schroot vraagt meer zoutflux, en kunststoffen zoals PVC brengen chloor mee. Beide vinden de voeg: zoutsmelten infiltreren open voegen en poriën, chloriden tasten de bindfasen aan, en in elke stilstand nemen de resten vocht uit de lucht op. De schade toont zich niet aan het hete oppervlak, maar erachter: losse stenen, zwellende voegen, afschilferende lagen na het opnieuw opstarten. Met de schrootmix verandert daarom ook waarnaar bij de inspectie tijdens een stilstand gezocht moet worden.

Vochtige charges: thermische schok voor de bekleding, risico voor de ploeg

Nat schroot is in de eerste plaats een veiligheidskwestie: vocht onder de smelt verdampt explosief. Voor de bekleding komt daar het tweede effect bij. Elke vochtige charge trekt aan de laadrand en op de bodem temperatuur weg, en wel snel. Temperatuurwisselingen zijn de belastingssituatie die vuurvast materiaal het slechtst verdraagt. Waar tot nu toe één grote charge kwam, komen met fijne fractie en shredder meerdere kleine, elk met een eigen wisseling. Voorverwarmen van het schroot beschermt beide, ploeg en metselwerk.

Vier zones die nu vaker in de inspectie horen

• Badlijn: korundaanzetting, opgetilde stenen, restwanddikte na het afscheppen.
• Helling en laadrand: mechanische slijtage door gereedschap en fijne fractie, randbreuk, open voegen.
• Bodem onder de laadzone: thermoschokscheuren, infiltratie onder de werklaag.
• Voegen en isolatie: zout- en chloridesporen, vocht na de stilstand, zwellende lagen.

Wat vóór de volgende revisie te regelen is

Twee materiaalvragen horen op tafel voordat de volgende bekleding wordt besteld. Ten eerste: op badlijn en helling lonen massa's met een geringe bevochtigbaarheid door aluminium, die het korund niet in de porie laten. Ten tweede: de verankering op de badlijn moet de hefboomkrachten bij het afscheppen weerstaan, niet alleen de temperatuur. Beide kosten bij een nieuwe bekleding weinig en verlengen de standtijd daar waar het slechtere schroot het hardst aanvalt. En de schrootmix hoort in het ovendossier, met datum — anders is over twee jaar niet meer te zeggen waarom de oven anders slijt dan zijn voorganger.

Verwante artikelen