Bekleding en materialen7 min.

Lagedrukgietoven opnieuw bekleden: best practice

Als de oude bekleding van een lagedrukgietoven niet meer draagt, helpt lapwerk niet. Het artikel laat zien hoe een herbekleding in de werkplaats verloopt, van de uitbraak via gegoten wanden, isolatie en bodem tot deksel en opstookcurve, en waaraan je een goede uitvoering herkent.

Smeltbadkamer van een lagedrukgietoven van bovenaf na de herbekleding: gegoten wanden met openingen, aan de buitenzijde een ring van isolerende vuurvaste stenen

Een lagedrukgietoven is geen smeltoven met deksel, maar een gesloten oven die met gasdruk werkt. Boven het aluminiumbad staat een geringe gasoverdruk die de smelt door de stijgbuis van onderaf in de kokille drukt. De vuurvaste bekleding moet daarom twee dingen tegelijk doen: de smelt weerstaan en deel uitmaken van een dicht systeem. Zolang ze alleen op afzonderlijke plekken versleten is, volstaat vaak een reparatie. Maar als de oude bekleding op veel plaatsen is uitgebroken, aluminium in de wand is gedrongen en niemand meer kan zeggen wat erachter nog draagt, blijft alleen de herbekleding over.

De volgende werkwijze is gebaseerd op twee lagedrukgietovens die SBS Refractory Service in 2026 heeft hersteld: een revisie in de zomer en een complete herbekleding in november, voor twee verschillende klanten. Ze beschrijft wat zich heeft bewezen en waar de meeste fouten ontstaan.

1. De toestand eerlijk beoordelen

Aan het begin staat de vraag of repareren nog zinvol is. Tegen een gedeeltelijke reparatie pleiten vooral drie bevindingen: aluminium is diep in de slijtlaag of tot in de isolatie gedrongen, scheuren lopen door de hele wand, of de isolatie erachter is verbrokkeld en vochtig geworden. In alle drie gevallen zou nieuwe massa op een ondergrond zitten die niet meer draagt. Bij een oven die onder druk werkt komt daar nog bij: elke voeg tussen oud en nieuw is een mogelijke weg voor smelt en gas.

Blik door de aangekoekte chargeeropening op de uitgebroken, gemetselde oude bekleding van een lagedrukgietoven
Uitgangssituatie bij de herbekleding in november: oude bekleding op veel plaatsen uitgebroken

2. Tot op het staal uitbreken en de mantel controleren

Een herbekleding begint met de volledige uitbraak tot op de stalen mantel. Pas dan laat de mantel zich beoordelen: is hij vervormd, zijn flenzen en afdichtvlakken vlak, zijn lasnaden gescheurd, hebben zich corrosieplekken gevormd? Wat hier over het hoofd wordt gezien, toont zich later als lekkage die de vuurvaste bekleding niet kan compenseren. De mantel wordt gereinigd en schade aan de staalconstructie wordt verholpen voordat de eerste laag wordt aangebracht.

3. Eerst de isolatie goed aanbrengen

Achter de slijtlaag ligt de isolatie; in het project van november werden daarvoor over de volledige wandhoogte isolerende vuurvaste stenen geplaatst. Zij bepaalt hoeveel energie de oven in warmhoudbedrijf verbruikt en hoe warm de mantel wordt. De stenen worden dicht tegen elkaar en met verspringende voegen geplaatst, afhankelijk van het systeem droog of met een dunne mortelvoeg, zodat er geen doorlopende koudebrug ontstaat. In het smeltgebied moet de isolatie volledig door de slijtlaag zijn afgedekt: isolerende stenen zijn licht en poreus en zijn niet bestand tegen vloeibaar aluminium.

4. De smeltbadkamer gieten in plaats van metselen

Voor de wanden van de smeltbadkamer heeft de monolithische bouwwijze zich bewezen. De kamer is rond en heeft openingen en een chargeeropening; gemetseld zouden daar veel voegen en op maat gezaagde passtukken ontstaan, precies de plekken waar aluminium het eerst aangrijpt. Er wordt gegoten in een maatnauwkeurige bekisting, de openingen worden direct mee uitgespaard. In contact met de smelt horen massa's thuis die slecht door aluminium worden bevochtigd en zo infiltratie en korundvorming tegengaan.

  • Aanmaakwater afmeten, niet op gevoel toevoegen: al een beetje water boven de opgave van de fabrikant maakt het beton poreuzer en zwakker.
  • In één keer gieten en grondig verdichten, zodat er geen koude naden en holtes ontstaan.
  • De bekisting pas na de door de fabrikant opgegeven afbindtijd verwijderen en de temperatuur tijdens het afbinden in de gaten houden.
  • Wanddiktes en maten van de uitsparingen na het ontkisten nameten en documenteren.

Voor lagedruk- en doseerovens bieden fabrikanten ook bekledingen uit voorgebakken prefab-elementen aan. Hun voordeel is de korte droogtijd, omdat het meeste water al in de fabriek is uitgedreven. Daar staat tegenover dat een opbouw uit prefab-elementen stootvoegen heeft die moeten worden opgevuld en afgedicht, en dat hij alleen past bij ovenlichamen met bekende maten. Bij een oudere oven met eigen openingen en een vervormde mantel is gieten in bekisting meestal de flexibelere oplossing, op voorwaarde dat drogen en opstoken serieus worden genomen.

Blik door de chargeeropening van een lagedrukgietoven op de gegoten wand met openingen en de nieuwe bodem
Gegoten wand met uitgespaarde openingen, daaronder de nieuwe bodem

5. De bodem: tweecomponentenbeton

De bodem draagt de last van het bad, en bij het reinigen wordt eroverheen geschraapt. In het project van november werd hij gestort met een speciaal tweecomponentenbeton. Bij zulke systemen worden de twee bestanddelen gescheiden geleverd en pas vlak voor het aanbrengen gemengd. De mengverhouding ligt vast, de verwerkingstijd is beperkt. Daarom wordt vooraf gepland hoeveel er in welke tijd kan worden aangebracht, en wordt het materiaal pas aangemaakt wanneer ondergrond en gereedschap klaarstaan.

6. Deksel, doorvoeren en afdichtvlakken

Aan het eind moet de oven weer dicht sluiten. Deksel, doorvoeren en afdichtvlakken worden gereviseerd, de zitting van de stijgbuis wordt maatvast en dicht uitgevoerd. De stijgbuis is een van de zwaarst belaste onderdelen van de oven, en elke lekkage aan het deksel verstoort de drukregeling en daarmee de vormvulling. Deze werkzaamheden horen bij de herbekleding, ook al zijn het geen vuurvaste werkzaamheden in strikte zin. Vóór de inbedrijfstelling moet de dichtheid van het gesloten ovenlichaam worden gecontroleerd en het resultaat worden vastgelegd, want dichtheid laat zich niet met het oog beoordelen. Wie de controle uitvoert, wordt vooraf vastgelegd; in het project van november controleerde de klant zelf.

Gereviseerd deksel met doorvoeren op een opnieuw beklede lagedrukgietoven
Deksel met doorvoeren na de revisie

7. Drogen en opstoken volgens curve

Vers gegoten vuurvast beton bevat water dat er bij het eerste opstoken uit moet. Gaat dat te snel, dan bouwt zich dampdruk op in de structuur en kan de bekleding afspatten. Daarom geldt voor het eerste opstoken een curve met houdtrappen, afgestemd op de gebruikte massa's en de wanddikte. Ze wordt met de exploitant afgestemd en hoort in de documentatie van de oven, net als materialen, charges en maten.

De belangrijkste beslissing valt aan het begin: een herbekleding loont als ze consequent is. Wie volledig uitbreekt, de mantel controleert en de smeltbadkamer zonder steenvoegen giet, krijgt een oven waarvan de toestand bekend is, in plaats van lapwerk waarvan de zwakke plekken pas in bedrijf aan het licht komen.

Waaraan je een goede herbekleding herkent

  • De uitbraak gaat tot op het staal, en de mantel wordt gecontroleerd voordat er opnieuw wordt bekleed.
  • De isolatie is in het smeltgebied volledig door de slijtlaag afgedekt, de voegen verspringen.
  • De smeltbadkamer is zonder steenvoegen gegoten, openingen zijn uitgespaard in plaats van achteraf geboord.
  • Voor de bodem en het contact met de smelt zijn materialen gekozen die bij de belasting passen.
  • Deksel, afdichtvlakken en zitting van de stijgbuis horen bij de opdracht, en er is afgesproken wie de dichtheid vóór de inbedrijfstelling controleert.
  • Er is een opstookcurve en een documentatie met materialen, maten en foto's.
In één oogopslag
Gesloten systeem
De bekleding is deel van een dichte oven, niet alleen hitteschild
Tot op het staal
Uitbraak als de oude bekleding niet meer draagt
Zonder steenvoegen
gegoten smeltbadkamer in plaats van gemetselde passtukken

Praktijkbladen over dit onderwerp

Technische nieuwsbrief

Nieuwe praktijkbladen automatisch ontvangen

Alle PDF's op deze pagina zijn vrij, zonder aanmelding. Wie wil weten wanneer er een nieuw blad bij komt: één mail per maand, altijd opzegbaar.

Opwarmcurves correct rijden
PDFAlle oventypes

Opwarmcurves correct rijden

Waarom de eerste dagen over jaren standtijd beslissen.

Alleen in de PDFVoorbeeldcurves voor stampmassa, gietmassa en steenbekleding met houdpunten en stijgsnelheden
Naar het artikel
Repareren of opnieuw bekleden? De drie bevindingen
PDFAlle oventypes

Repareren of opnieuw bekleden? De drie bevindingen

Wanneer een gerichte reparatie volstaat — en bij welke drie bevindingen alleen nog een herbekleding standhoudt.

Alleen in de PDFBeslissingstabel met 6 bevindingen, de 3 typische verkeerde beslissingen, 2 foto's uit een herbekleding
Naar het artikel
Vuurvast op de pijpwand: de controlepunten
PDFEnergie & verbranding

Vuurvast op de pijpwand: de controlepunten

Beschermen zonder de warmte af te sluiten: waar het op aankomt bij het bekleden van een ketelpijpwand.

Alleen in de PDF7-puntschecklist voor pijpwanden, de 3 typische fouten, 2 foto's uit de ketel
Naar het artikel

Meer praktijk uit onze projecten

Elke week nieuwe inzichten van de bouwplaats – schadebeelden, bekledingen en praktische kennis van vuurvaste materialen.

Deel dit artikel op LinkedIn

Precies uw vraag?

Dan praten we over uw oven: bevinding, bekleding of onderhoud tijdens bedrijf. Kosteloos eerste advies, snelle terugkoppeling.

BellenAanvraag versturen

Uw privacy is belangrijk voor ons.

Wij gebruiken cookies en vergelijkbare technologieën zodat onze website correct functioneert en om het gebruik van onze inhoud te analyseren. In de instellingen kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan. Privacyverklaring