PDFEnergie & verbrandingOplevering verbrandingskamer: de 10 controlepunten
De complete opleveringsronde als checklist om af te drukken.
Afvalhout is goedkoop en ruim beschikbaar, maar het brengt alkaliën, chloor, zware metalen en vreemde stoffen mee in duidelijk grotere hoeveelheden dan vers hout. Wat er tussen A I en A III in de verbrandingskamer verandert, welke zones het eerst reageren en wat er bij de overstap van vers hout op afvalhout aan de bekleding moet worden gecontroleerd.

Afvalhout is voor veel hout- en biomassa-installaties het voor de hand liggende antwoord op schaarse en dure houtsnippers uit het bos: beschikbaar, met een hoge stookwaarde, en de afvalverwerkers zoeken afnemers. In de verbrandingskamer is het echter een andere brandstof dan vers hout, en dat des te meer naarmate de categorie hoger is. Wat het extra meebrengt, laat zich in vier groepen samenvatten: alkaliën, chloor, zware metalen en vreemde stoffen. Alle vier treffen dezelfde bekleding, en geen ervan staat op de leverbon.
De categorie zegt iets over herkomst en wettelijk kader, maar weinig over wat er werkelijk in de brandstof zit. Twee leveringen A II uit verschillende bronnen kunnen in chloor, kalium en aandeel vreemde stoffen sterker van elkaar verschillen dan A I en A II gemiddeld. Voor de bekleding telt daarom de analyse, niet het etiket. En meer dan het gemiddelde telt de spreiding: een constante middelmatige brandstof is voor de bekleding makkelijker te beheersen dan een goede die schommelt.
Kalium en natrium verlagen de temperatuur waarbij as verweekt en begint te kleven. Bij onbehandeld hout ligt het asverwekingspunt doorgaans in de orde van grootte van 1.200 °C, bij verontreinigd afvalhout kan het enkele honderden graden lager liggen. Natrium komt daarbij niet alleen uit het hout zelf, maar ook uit glas, coatings en houtplaatmaterialen. Het gevolg is slakvorming precies daar waar het in de vuurhaard het heetst en het krapst is: aan de roosterrand en aan de zijwanden boven het brandbed. Tegelijk dringen alkaliën als damp in de poriën van de werklaag, vormen daar met het alumosilicaat nieuwe fasen met een ander uitzettingsgedrag, en de randlaag springt bij de volgende temperatuurwisseling af.
Chloor tast minder de bekleding aan dan wat erachter ligt. Met de alkaliën vormt het chloriden die bij betrekkelijk lage temperaturen smelten en vloeibaar door voegen, scheuren en open poriën naar buiten trekken. Waar ze op staal stuiten, op ankers, pijpwand of mantel, lossen ze de beschermende oxidelaag op en laten ze de corrosie de diepte in lopen. Zink en lood uit lakken, verven en beslag versterken dat: hun chloriden smelten nog eerder. Van buiten zie je daar lange tijd niets van. Het vlak is intact, tot er een veld valt omdat de ankers erachter zijn weggevreten.
Afvalhout is nooit alleen hout. Spijkers, schroeven en beslag, glasscherven uit ramen en deuren, zand, pleisterwerk en betonresten uit de sloop gaan mee over het rooster. Glas verweekt ver onder de temperatuur in de vuurhaard en vormt met de as een taaie smelt die zich aan rooster en wand vastzet. Zand en minerale bestanddelen werken aan het schuifrooster als schuurpapier: het brandbed schuift ze uur na uur langs de zijwand, en de wand slijt af voordat hij verslakt. Metalen delen komen daar mechanisch bij, aan de roosterrand en overal waar brandstof neerkomt.

Wordt er bij het rooster monolithisch bekleed, dan hebben SiC-houdende spuit- en gietbetonsoorten zich bewezen. Siliciumcarbide voert de warmte beter af dan chamotte; vóór een gekoelde pijpwand blijft het oppervlak daardoor koeler. Slak hecht slechter, en het materiaal weerstaat de slijtage door zand en as langer. Waar daar gemetseld is, geldt dezelfde overweging voor de steen: dicht en alkalibestendig in plaats van open-poreus. Welke kwaliteit past, hoort samen met de brandstofanalyse naar de leverancier. De eerste twintig tot dertig centimeter naast het rooster worden daarbij apart beoordeeld: daar treffen slak, zand en alkaliën als eerste de wand.
Voor de vlakken daarboven geldt: dicht vóór open. Een frontlaag met lage open porositeit laat alkaliën en chloriden langzamer binnendringen, en een glad afgestreken oppervlak biedt aanbaksels minder houvast. De prijs is een lagere temperatuurwisselbestendigheid; het opstoken na het bekleden vraagt daarom meer zorgvuldigheid. Monolithische vlakken hebben in de chloorgevoelige zones een voordeel boven gemetselde velden, omdat ze minder voegen hebben waardoor chloriden naar het staal kunnen trekken.

De ankers horen in de hete zones van hittebestendig staal zoals 1.4841 te zijn; constructiestaal verbrandt daar tot schilfers. Ook 1.4841 is onder chloorbelasting echter geen blijvend onderdeel: het anker zit koeler dan de vuurzijde en daarmee precies in het temperatuurgebied waarin chloriden condenseren. Ankers worden daarom bij elke opening bekeken en bij twijfel vervangen, niet hergebruikt. Daar komen de dilatatievoegen bij. Het rooster zet uit, de wand staat stil, en SiC-houdende materialen zetten anders uit dan chamotte. De voeg tussen rooster en bekleding is een slijtdeel, en dilatatievoegen in het vlak worden met keramische vezelmat gesloten, zodat ze kunnen werken zonder dat slak en chloriden erin lopen.
Bij onze jaarlijkse revisies aan hout- en biomassaketels werken we met spuitbetonsoorten zoals DoriDur RC 1550 of Seven Gun 63, met een 2K-speciaalpleisterbeton (Formula 6P), met keramische vezelmat 1260/128 en daarachter minerale wol. Deze opbouw is afgestemd op de brandstof waarop de ketel tot nu toe draait. Wisselt de brandstof, dan is hij niet automatisch verkeerd, maar moet hij opnieuw worden beoordeeld: of de werklaag bij het rooster bij de nieuwe brandstof past, of de voegen dicht genoeg zijn en of de ankers achter het vlak tegen het chloor bestand zijn. De bevinding volgt de brandstof vaak pas met een stookseizoen vertraging. Wie die twee niet met elkaar verbindt, repareert elk jaar dezelfde plek zonder de oorzaak te zien.
Voor de revisie-intervallen betekent dat: wat bij vers hout met een jaarlijkse revisie goed loopt, kan na de overstap op afvalhout te krap worden. Hoeveel korter het interval wordt, laat zich vooraf niet serieus becijferen. Betrouwbaar is de weg ernaartoe: een tussentijdse inspectie in het eerste stookseizoen na de overstap, reinigen naar de toestand van de aanbaksels in plaats van naar de kalender, en een vergelijking met de bevinding van vóór de overstap.
Tussen A I en A III verandert minder de stookwaarde dan wat de verbrandingskamer moet verdragen: eerdere slakvorming door alkaliën, corrosie achter de wand door chloor en zware metalen, slijtage door zand en glas. Wie de overstap vooraf aan de bekleding beoordeelt, betaalt hem niet met de volgende stilstand. Hoe dat stap voor stap gaat, met controlebladen, een vragenlijst voor de leverancier en bouwstenen voor het leveringscontract, staat in het strategiedocument Brandstofwissel ‘Als de brandstof wisselt, wisselt de slijtage’ in het Downloadcenter.

Nieuwbouw van een gemetseld gewelf in de vuurhaard van een biomassa-warmtekrachtcentrale: passend geprefabriceerde formeel, draagkrachtige steunpunten, van beide zijden naar het midden gemetseld.

Zes jaar achtereen een revisie aan de biomassaketel van een gemeentelijk energiebedrijf — telkens in de eerste helft van juli, vijf keer beginnend op een maandag.

Uitgebreid preventief onderhoud van een houtverbrandingsinstallatie van 18 MW – ovenreiniging, vernieuwing van gewelfringen en onderhoudsspuitwerk voor maximale bedrijfszekerheid.
Alle PDF's op deze pagina zijn vrij, zonder aanmelding. Wie wil weten wanneer er een nieuw blad bij komt: één mail per maand, altijd opzegbaar.
PDFEnergie & verbrandingDe complete opleveringsronde als checklist om af te drukken.
PDFAlle oventypesWanneer een gerichte reparatie volstaat — en bij welke drie bevindingen alleen nog een herbekleding standhoudt.
PDFEnergie & verbrandingBeschermen zonder de warmte af te sluiten: waar het op aankomt bij het bekleden van een ketelpijpwand.
Meer praktijk uit onze projecten
Elke week nieuwe inzichten van de bouwplaats – schadebeelden, bekledingen en praktische kennis van vuurvaste materialen.
Dan praten we over uw oven: bevinding, bekleding of onderhoud tijdens bedrijf. Kosteloos eerste advies, snelle terugkoppeling.
Uw privacy is belangrijk voor ons.
Wij gebruiken cookies en vergelijkbare technologieën zodat onze website correct functioneert en om het gebruik van onze inhoud te analyseren. In de instellingen kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan. Privacyverklaring