Trzy strefy w tyglu indukcyjnym: co rozbiórka mówi o wyłożeniu

Cztery rzeczy decydują o tym, jak długo wytrzyma wyłożenie tygla: masa, zagęszczenie podczas ubijania, krzywa spiekania przy pierwszym wypale i sposób eksploatacji. Jeśli tygiel zamiast 300 osiąga tylko 80 wytopów, przyczyną był jeden z tych czterech czynników — a który, widać na rozebranym wyłożeniu. Później już nie.

Co powstaje podczas spiekania

Ubita masa jest po wbudowaniu wszędzie taka sama. Przy pierwszym nagrzewaniu tworzy trzy warstwy, ponieważ temperatura spada od wnętrza na zewnątrz: wewnątrz warstwa spieczona, gęsta i mocna, która stoi w metalu. Za nią warstwa przejściowa, częściowo spieczona, ale jeszcze nie w pełni związana. A na zewnątrz, przy wzbudniku, warstwa, która pozostaje sypka.

Ta zewnętrzna warstwa nie jest wadą, lecz jest zamierzona. Przy wymianie daje się ją rozebrać bez uszkodzenia wzbudnika, a ponadto hamuje pęknięcie idące od wnętrza. Tygiel spieczony na wylot nie ma już tej rezerwy.

Co zdradzają proporcje

• Warstwa spieczona za gruba, warstwa sypka prawie zanikła: prowadzono zbyt gorąco albo zbyt długo. Wyłożenie daje się już ledwo rozebrać, a pęknięcie dochodzi aż do wzbudnika, zamiast wygasnąć w warstwie sypkiej.
• Warstwa spieczona za cienka: krzywa przebiegała za szybko albo utrzymywała się za nisko. Zużycie zaczyna się wtedy nie po pięćdziesięciu wytopach, lecz po pierwszym.
• Warstwy układają się nierównomiernie na obwodzie: zwykle załadunek odbywa się zawsze w tym samym miejscu albo chłodzenie nie pracuje równomiernie na całym obwodzie. To nie jest problem materiałowy, lecz eksploatacyjny.
• Warstwy układają się nierównomiernie na wysokości: cieńsze u góry niż u dołu wskazują na zbyt nisko prowadzoną linię kąpieli albo na przegrzanie w fazie topienia.
• Dziury lub niezagęszczone gniazda w warstwie spieczonej: tam podczas ubijania nie zagęszczono porządnie. To jedyny z czterech czynników, który był przesądzony już przy wbudowaniu.

Dwadzieścia minut przy rozbiórce

Więcej nie potrzeba: sfotografować przełom, zmierzyć grubości trzech warstw na trzech wysokościach, dopisać liczbę wytopów. Po trzech kampaniach jest już porównanie, a pytanie „materiał czy sposób eksploatacji?” przestaje być kwestią opinii. Bez tych dwudziestu minut nią pozostaje — i rozstrzyga się zwykle na korzyść tego, kto głośniej argumentuje.