De markt voor batterijopslag in DACH: nieuwbouw, drijfveren en knelpunten

De Duitse opslagmarkt is in 2025 verder gegroeid, maar heeft van gezicht veranderd. Volgens de analyse van pv magazine op basis van het Marktstammdatenregister werd in 2025 ongeveer 6,57 gigawattuur nieuwe opslagcapaciteit in bedrijf genomen, acht procent meer dan in 2024. Het aantal nieuw geregistreerde systemen bedroeg bijna 600.000 en lag daarmee onder de waarde van het voorgaande jaar. Meer capaciteit bij minder installaties betekent: de gemiddelde installatie wordt groter. Het bestand kwam begin 2026 uit op ruim 2,4 miljoen batterijopslagsystemen met meer dan 25 gigawattuur capaciteit.

De verschuiving tussen de segmenten is de eigenlijke bevinding. De markt voor thuisbatterijen liep in 2025 ten opzichte van 2024 met ongeveer acht procent terug, terwijl de markt voor bedrijfsopslag gestaag groeide en de markt voor grootschalige opslag zich dynamisch ontwikkelde. De totale capaciteit van grootschalige batterijopslag bereikte in 2025 ongeveer 4 gigawattuur bij circa 2,5 gigawatt vermogen. Het segment is daarmee nog klein, maar groeit duidelijk sneller en brengt een andere risicoklasse in het veld.

• Aanwas Duitsland 2025: ongeveer 6,57 GWh, plus 8 procent ten opzichte van 2024 (pv magazine, januari 2026)
• Nieuw geregistreerde systemen 2025: bijna 600.000, minder installaties bij meer capaciteit
• Bestand begin 2026: ruim 2,4 miljoen opslagsystemen, meer dan 25 GWh
• Grootschalige opslag 2025: ongeveer 4 GWh bij circa 2,5 GW vermogen

Duitsland maakt deel uit van een Europese beweging. Volgens de in 2026 gepubliceerde branchecijfers werd in Europa in 2025 ongeveer 27,1 gigawattuur nieuwe batterijcapaciteit geïnstalleerd, een marktgroei van 45 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Het bestand komt daarmee op 77,3 gigawattuur. Bepalend is de structuur van die aanwas: het segment grootschalige opslag nam met ongeveer 15 gigawattuur 55 procent van de totale Europese aanwas voor zijn rekening en lag daarmee voor het eerst vóór de kleinschalige segmenten.

In Oostenrijk verloopt de ontwikkeling trager, maar in dezelfde richting. Prognoses voor de toekomstige opslagbehoefte gaan uit van 5,1 gigawatt in 2030, waarvan 1,4 gigawatt grootschalige opslag, en van 8,7 gigawatt in 2040 met dan 2,7 gigawatt grootschalige opslag. In Zwitserland was in 2025 ongeveer 1.500 megawattuur achter het distributienet geïnstalleerd, plus ten minste 135 megawattuur front-of-the-meter-opslag; tot 2030 is volgens de batterijmonitor van Swissolar ongeveer 4.200 megawattuur netopslagcapaciteit gepland. Voor u betekent dat: de projectomvang die vandaag in Duitsland standaard wordt, bereikt Oostenrijk en Zwitserland met vertraging.

Achter de groei staan vier drijfveren die elkaar versterken. Ten eerste de toenemende volatiliteit van de stroomprijzen, die opbrengsten uit arbitrage en regelvermogen pas aantrekkelijk maakt. Ten tweede de gedaalde systeemkosten, waardoor projecten ook zonder subsidie rendabel zijn. Ten derde de netsituatie: opslag ontlast netknooppunten waar het opwekvermogen sneller groeit dan de transportcapaciteit. Ten vierde de regelgevende versoepelingen die in 2026 van kracht zijn geworden.

Tot die versoepelingen behoren aanpassingen in het bouwrecht en in het elektriciteitsbelastingrecht, onder meer het vervallen van de tot dusver vereiste vergunning bij het Hauptzollamt (Duitse hoofddouanekantoor). Dat verkort de doorlooptijden. De bouwvergunning blijft echter het punt waarop de brandveiligheidseisen concreet worden, en daar is de praktijk in DACH tot nu toe niet eenduidig.

• Prijsvolatiliteit op de spotmarkt als opbrengstbron voor arbitrage en systeemdiensten
• Gedaalde systeemkosten per kilowattuur bruikbare capaciteit
• Netontlasting op knooppunten met een hoog invoedvermogen
• Regelgevende versoepelingen in het bouwrecht en het elektriciteitsbelastingrecht vanaf 2026

Het grootste knelpunt is niet de batterij, maar de netaansluiting. Tot het einde van het derde kwartaal van 2025 lagen er bij de vier transmissienetbeheerders in totaal 717 netaansluitaanvragen met ongeveer 270 gigawatt, waarvan 545 aanvragen met 211 gigawatt voor grootschalige batterijopslag. Op distributienetniveau komt daar volgens een schatting van de BDEW ongeveer 600 gigawatt bij, zodat het totaal aangevraagde aansluitvermogen op circa 720 gigawatt uitkomt. Ter vergelijking: de piekbelasting in het Duitse elektriciteitsnet bedraagt ongeveer 80 gigawatt. Een aanzienlijk deel van die aanvragen is speculatief of meervoudig ingediend en wordt nooit gerealiseerd.

De Bundesnetzagentur heeft daarop gereageerd. Met het besluit van 30 maart 2026 is de toewijzing van netaansluitcapaciteit voor grootschalige opslag, datacenters, elektrolyse-installaties en andere grootverbruikers opnieuw geordend; de netbeheerders krijgen meer ruimte bij de prioritering. Voor projectontwikkelaars betekent dat: niet langer de aanvraag beslist, maar de projectrijpheid. Een houdbaar brandveiligheids- en veiligheidsconcept verschuift daarmee van bewijsstuk aan het eind van het ontwerp naar rijpheidscriterium aan het begin.

Het tweede knelpunt is de vergunning. Brandveiligheidstechnische regelgeving die uitdrukkelijk op grootschalige batterijopslag is gericht, bestaat in Duitsland niet; de eisen volgen uit het bouwrecht van de deelstaten en uit voorwaarden per geval. Grote lithium-ionopslagsystemen vergen in de praktijk een brandveiligheidsrapport dat afstanden en blusconcepten vastlegt, plus afstemming met de plaatselijke brandweer. De AGBF-aanbevelingen noemen naar de huidige stand van kennis afstanden van 5 tot 10 meter tot andere objecten in veel gevallen toereikend, maar benadrukken de vastlegging per geval.

Uit de marktcijfers zijn drie houdbare consequenties voor de thermische barrière af te leiden. Ten eerste: vindt de aanwas in Duitsland en Europa overwegend in het segment grootschalige opslag plaats, dan verschuift de beschermingsopgave van het apparaatniveau naar het bouwwerk- en containerniveau. Niet langer de afzonderlijke module is het beschouwingsobject, maar de vraag hoe lang een barrière tussen celblokken, ruimten of opstelvlakken standhoudt onder een temperatuurinwerking die de standaardbrandkromme niet volgt.

Ten tweede: waar afstandszones van 5 tot 10 meter niet realiseerbaar zijn omdat de opslag op een krap industrieterrein met bestaande netaansluiting staat, moet de functie van de afstand bouwkundig worden vervangen. Een beproefde thermische barrière is dan de voorwaarde om het project op de gewenste locatie überhaupt vergunbaar te maken. Dat is geen detailkwestie, maar een locatiekwestie.

Ten derde: doordat de toewijzing van netaansluitingen steeds vaker op projectrijpheid wordt beslist, verschuift het moment waarop het beschermingsconcept beschikbaar moet zijn naar voren. Plan de thermische barrière daarom parallel aan de aansluitaanvraag, niet na de toezegging. De constructieve uitwerking hangt af van beslissingen over celchemie, opstelgeometrie en gasafvoer, die vroeg worden genomen.